
รู้จักกฎหมายไทย
ความหมาย ระบบ ที่มา และลำดับศักดิ์ของกฎหมายไทย
หน่วยที่ 1: ความหมายและบทบาทของกฎหมาย
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายคืออะไร
อธิบายความหมายของกฎหมายด้วยภาษาของตนเอง และบอกได้ว่ากฎหมายต่างจากคำสั่งหรือคำแนะนำทั่วไปอย่างไร
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
ทำไมสังคมต้องมีกฎหมาย
อธิบายบทบาทหลักของกฎหมายในสังคม ได้แก่ รักษาความสงบเรียบร้อย คุ้มครองสิทธิ ระงับข้อพิพาท และจำกัดอำนาจรัฐ
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมาย ศีลธรรม จารีตประเพณี และมารยาท
แยกกฎหมายออกจากศีลธรรม จารีตประเพณี และมารยาท โดยใช้เกณฑ์ผู้กำหนดและสภาพบังคับ และอธิบายจุดที่บรรทัดฐานเหล่านี้เชื่อมกัน
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
สภาพบังคับทางกฎหมาย
อธิบายสภาพบังคับทางอาญาและทางแพ่ง และยกตัวอย่างแต่ละประเภทได้
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
ลักษณะสำคัญของกฎหมาย
ระบุลักษณะสำคัญของกฎหมายห้าประการ และใช้ลักษณะเหล่านั้นตรวจสอบกฎเกณฑ์ที่พบในชีวิตจริง
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
หลักไม่รู้กฎหมายไม่เป็นข้อแก้ตัว
อธิบายหลักที่ว่าการไม่รู้กฎหมายอ้างเพื่อพ้นความรับผิดทางอาญาไม่ได้ และข้อยกเว้นที่ทำให้ศาลอาจลดโทษ
ประมาณ 6 นาที
หน่วยที่ 2: ระบบกฎหมายไทย
- สำหรับสมาชิก
ระบบซีวิลลอว์กับคอมมอนลอว์
อธิบายความแตกต่างหลักระหว่างระบบซีวิลลอว์และคอมมอนลอว์ และบอกได้ว่าระบบกฎหมายไทยใกล้กับระบบใด
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
การปฏิรูปกฎหมายไทยโดยสังเขป
เล่าภาพรวมการปฏิรูประบบกฎหมายไทยสมัยใหม่ เหตุผลของการปฏิรูป และผลที่ทำให้ไทยใช้ระบบประมวลกฎหมาย
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
ประมวลกฎหมายหลักของไทย
บอกชื่อและเนื้อหาโดยรวมของประมวลกฎหมายหลักสี่ฉบับ และเลือกได้ว่าปัญหาหนึ่งควรเริ่มค้นจากประมวลใด
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายลายลักษณ์อักษรและกฎหมายจารีตประเพณี
แยกกฎหมายลายลักษณ์อักษรกับกฎหมายจารีตประเพณี และอธิบายว่าจารีตประเพณีใช้ได้เมื่อใดในคดีแพ่ง และทำไมใช้กำหนดความผิดอาญาไม่ได้
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
บทบาทของคำพิพากษาศาลฎีกาในระบบกฎหมายไทย
อธิบายว่าคำพิพากษาศาลฎีกามีบทบาทอย่างไรในระบบซีวิลลอว์ของไทย และแยกผลผูกพันในคดีนั้นกับอิทธิพลต่อคดีอื่น
ประมาณ 6 นาที
หน่วยที่ 3: ที่มาและลำดับศักดิ์ของกฎหมาย
- สำหรับสมาชิก
ที่มาของกฎหมาย
แยกที่มาของกฎหมายที่เป็นทางการกับที่มาประกอบ และอธิบายว่ากฎหมายไทยมาจากแหล่งใดบ้าง
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
รัฐธรรมนูญในฐานะกฎหมายสูงสุด
อธิบายว่ารัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุด และผลของกฎหมายหรือการกระทำที่ขัดรัฐธรรมนูญ
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
พระราชบัญญัติและประมวลกฎหมาย
อธิบายว่าพระราชบัญญัติและประมวลกฎหมายเกิดขึ้นอย่างไร มีลำดับศักดิ์เท่ากันอย่างไร และต่างกันที่ลักษณะการรวบรวมเนื้อหา
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
พระราชกำหนด
อธิบายว่าพระราชกำหนดคืออะไร ออกได้ในกรณีใด มีผลเช่นเดียวกับพระราชบัญญัติอย่างไร และเกิดอะไรขึ้นเมื่อรัฐสภาไม่อนุมัติ
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
พระราชกฤษฎีกาและกฎกระทรวง
อธิบายพระราชกฤษฎีกาและกฎกระทรวงในฐานะกฎหมายลำดับรอง และหลักว่าต้องออกโดยอาศัยอำนาจและไม่ขัดกฎหมายแม่บท
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
ข้อบัญญัติท้องถิ่น
อธิบายว่าข้อบัญญัติท้องถิ่นคืออะไร ใครออก ใช้บังคับในพื้นที่ใด และอยู่ตรงไหนในลำดับศักดิ์ของกฎหมาย
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
การยกเลิกและแก้ไขกฎหมาย
อธิบายวิธียกเลิกและแก้ไขกฎหมาย หลักกฎหมายใหม่และกฎหมายเฉพาะ และหลักการใช้กฎหมายอาญาที่เป็นคุณเมื่อกฎหมายเปลี่ยน
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
การประกาศในราชกิจจานุเบกษาและวันใช้บังคับ
อธิบายบทบาทของราชกิจจานุเบกษา และวิธีหาวันที่กฎหมายเริ่มใช้บังคับ
ประมาณ 5 นาที
หน่วยที่ 4: ประเภทของกฎหมาย
- สำหรับสมาชิก
การแบ่งประเภทของกฎหมาย
บอกเกณฑ์หลักที่ใช้แบ่งประเภทของกฎหมาย และจัดกฎหมายที่พบบ่อยเข้าประเภทได้ถูกต้อง
ประมาณ 6 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายมหาชนกับกฎหมายเอกชน
แยกกฎหมายมหาชนออกจากกฎหมายเอกชนได้ โดยดูจากคู่ความสัมพันธ์และฐานะของรัฐ
ประมาณ 5 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายมหาชนที่ควรรู้จัก
รู้จักกฎหมายมหาชนหลัก ได้แก่ กฎหมายรัฐธรรมนูญ กฎหมายปกครอง กฎหมายอาญา และกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา พร้อมบอกว่าแต่ละฉบับเกี่ยวกับชีวิตประจำวันอย่างไร
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายเอกชนที่ควรรู้จัก
รู้จักกลุ่มเรื่องในกฎหมายเอกชน ได้แก่ บุคคล นิติกรรมสัญญา ละเมิด ทรัพย์สิน ครอบครัว และมรดก และยกตัวอย่างในชีวิตประจำวันได้
ประมาณ 7 นาที
- สำหรับสมาชิก
กฎหมายสารบัญญัติกับกฎหมายวิธีสบัญญัติ
แยกกฎหมายที่กำหนดสิทธิ หน้าที่ และความผิด ออกจากกฎหมายที่กำหนดวิธีบังคับสิทธิและดำเนินคดี
ประมาณ 6 นาที